Rialacha nua don chead foghlaimeora ó 1 Samhain 2026, mínithe go simplí

Ó 1 Samhain 2026, tá rialacha nua i bhfeidhm do cheadanna foghlaimeora in Éirinn. Ní leor a thuilleadh tástáil tiomána a chur in áirithe chun cead eile a fháil. Ní mór duit an tástáil a dhéanamh i ndáiríre.

Cad atá ag tarlú, i nóiméad amháin

Ó 1 Samhain 2026, ní leor tástáil tiomána a chur in áirithe chun cead foghlaimeora eile a fháil. Ní mór duit tástáil tiomána a bheith déanta agat i ndáiríre. An chúis: tá cead foghlaimeora ann chun foghlaim, ní chun tiomáint ar feadh blianta fada gan tástáil. Is é an cead foghlaimeora an cead a mbíonn tú ag tiomáint leis fad atá tú ag foghlaim, sula bhfaigheann tú pas sa tástáil tiomána. Is í an tástáil tiomána an tástáil phraiticiúil i gcarr le scrúdaitheoir. Is í an tástáil teoirice tiománaí an tástáil ar ríomhaire faoi rialacha an bhóthair. Baineann na rialacha nua le ceadanna foghlaimeora do charranna, do tharracóirí agus d’fheithiclí oibre, do ghluaisrothair agus do mhóipéidí.

An mbaineann sé seo liom?

Seiceáil cén cead foghlaimeora atá agat anois: an 1ú, an 2ú, an 3ú nó an 4ú. Taispeánann an tábla cad atá de dhíth ort don chéad cheann eile.

Cad go díreach a athraíonn: 4 riail

Ó 1 Samhain 2026, athraíonn ceithre phríomhriail.

1. 1

   Ní leor tástáil a chur in áirithe a thuilleadh

   Go dtí seo, d’fhéadfá an tríú nó an ceathrú cead foghlaimeora a fháil díreach trí iarratas a dhéanamh ar thástáil tiomána. Ó 1 Samhain, ní mór duit tástáil tiomána a bheith déanta agat don chineál céanna feithicle (mar shampla, carr) le dhá bhliain anuas. Ní áirítear iarratas ná áirithint. Ní áirítear tástáil nár tharla. Sampla: Tá Anna ar a dara cead. Rachaidh sé in éag i mí an Mhárta 2027. Chuir sí tástáil in áirithe, ach níl dáta aici fós. Ní leor sin. Ní mór di tástáil tiomána a dhéanamh sula mbeidh sí in ann an tríú cead a fháil. Mura ndéanann sí í, ní mór di stopadh ag tiomáint nuair a rachaidh a cead in éag.

2. 2

   Níl cúigiú cead ann

   Tar éis do cheathrú cead, ní mór duit tosú arís ar an bpróiseas chun tiomáint a fhoghlaim. Níl cúigiú cead ann. Sampla: Tá Ben ar a cheathrú cead. Ní mhaireann sé ach 1 bhliain. Is féidir leis a thástáil tiomána a dhéanamh fós fad atá an cead seo bailí. Nuair a rachaidh sé in éag, ní féidir leis cúigiú cead a fháil. Ní mór dó tosú arís ón tús.

3. 3

   Deireadh leis an díolúine leighis

   Roimhe seo, d’fhéadfadh daoine áirithe cead foghlaimeora a athnuachan gan tástáil tiomána a dhéanamh, ar chúiseanna leighis. Cuirtear deireadh leis an díolúine seo. Sampla: San am atá caite, d’athnuaigh Cara a cead gan tástáil ar chúiseanna leighis. Ó 1 Samhain, ní thagann cúis leighis in áit na tástála tiomána a thuilleadh.

4. 4

   Imithe in éag le 2 bhliain nó níos faide

   Má tá do chead foghlaimeora imithe in éag le dhá bhliain nó níos faide, ní féidir leat é a athnuachan. Ní mór duit tosú arís ar an bpróiseas chun tiomáint a fhoghlaim. Baineann sé seo le gach catagóir ceada foghlaimeora. Sampla: Chuaigh cead cairr David in éag i mí na Bealtaine 2024. I mí an Mheithimh 2027, níos mó ná 2 bhliain ina dhiaidh sin, ba mhaith leis é a athnuachan. Ní féidir leis. Ní mór dó tosú arís.

Cad is brí le “tosú arís ón tús”

Ní mór duit tosú arís tar éis 4 chead, tar éis 7 mbliana ar cheadanna, nó mura ndearna tú tástáil tiomána in am. Ansin téann tú ar ais go dtí an tús ar fad. Ní mór duit iad seo go léir a dhéanamh:

1. 1

   Faigh pas sa tástáil teoirice arís

   Déan arís an tástáil ar ríomhaire faoi rialacha an bhóthair.

2. 2

   Faigh cead foghlaimeora nua

   Áirítear é mar chéad chead.

3. 3

   Déan na 12 cheacht EDT go léir arís

   Ciallaíonn EDT Oiliúint Tiomána Riachtanach, na 12 cheacht tiomána éigeantacha d’fhoghlaimeoirí cairr. Déanann gluaisrothaithe IBT (Bunoiliúint Tosaigh) ina áit sin.

4. 4

   Fan 6 mhí

   Ní mór duit fanacht 6 mhí ar an gcead nua sula bhféadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar thástáil tiomána.

5. 5

   Faigh pas sa tástáil tiomána

   Déan an tástáil tiomána phraiticiúil le scrúdaitheoir agus faigh pas inti.

Gan eisceachtaí

Deir an tÚdarás um Shábháilteacht ar Bhóithre (RSA) go bhfuil na rialacha seo i bhfeidhm fiú i gcásanna deacra. Ní mór tástáil a bheith déanta le dhá bhliain anuas.

1. 1

   Bhí tú tinn agus chaill tú an tástáil

   Níl aon eisceacht ann. Mura bhfuil tástáil déanta agat le dhá bhliain anuas, tosaíonn tú arís.

2. 2

   Cuireadh an tástáil ar ceal mar gheall ar an aimsir

   Déanann an RSA iarracht coinne nua a thabhairt duit go tapa, ach ní féidir leis a gheallúint go mbeidh sí agat sula rachaidh do chead in éag. Ní féidir leis an RSA eisceachtaí a dhéanamh. Maireann formhór na gceadanna dhá bhliain – pleanáil do thástáil laistigh den am sin.

3. 3

   Níor tharla an tástáil mar gheall ar fhadhb le do cháipéisí

   Níl aon eisceacht ann. Ní áirítear tástáil nár tharla.

4. 4

   Rinne tú iarratas ar thástáil roimh 1 Samhain ach ní bhfuair tú dáta

   Níl aon eisceacht ann. Fiú leis an iarratas sin, ní féidir leat do dhara nó do thríú cead a athnuachan. Ní mór tástáil a bheith déanta le dhá bhliain anuas.

Cad atá le déanamh anois

Deir an RSA gur tusa atá freagrach as pleanáil roimh ré. Seiceáil anois conas a bhaineann na rialacha leat.

1. 1

   Seiceáil do chead

   Seiceáil cén cead atá agat (an 1ú, an 2ú, an 3ú nó an 4ú) agus cathain a rachaidh sé in éag.

2. 2

   Cuir tástáil tiomána in áirithe anois

   Maireann formhór na gceadanna dhá bhliain. Cuir in áirithe go luath, ionas go bhfaighidh tú dáta tástála sula rachaidh do chead in éag.

3. 3

   Déan an tástáil i ndáiríre

   Ní leor áirithint. Ní mór duit an tástáil tiomána a dhéanamh.

4. 4

   Réitigh iarratas atá curtha ar sos

   Má tá an stádas ‘paused’ ar d’iarratas ar thástáil, sínigh isteach ar MyRoadSafety, roghnaigh ‘Check Application Status’, nuashonraigh do shonraí agus dearbhaigh go bhfuil tú réidh le cuireadh.

5. 5

   Lean ort ag cleachtadh na teoirice

   Cabhraíonn beagán cleachtaidh gach lá leat fanacht réidh.